Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İran’da devam eden hükümet karşıtı protestolar ve ardından gelen topyekun internet kesintisine karşı radikal bir hamle yapmaya hazırlanıyor. Trump, SpaceX CEO’su Elon Musk ile bizzat görüşerek İran halkının dünya ile kopan bağlarını yeniden tesis etmek için Starlink uydu ağının devreye sokulması konusunu masaya yatıracağını duyurdu. Washington’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, Musk’ın bu konulardaki dehasına ve teknolojik gücüne olan güvenini dile getirirken, otonom uydu sistemlerinin böylesine kritik bir dönemde özgür bilgi akışı için en büyük koz olduğunu vurguladı. Bu açıklama, bölgedeki protestoların şiddetlendiği ve Tahran yönetiminin dış dünya ile iletişimi tamamen kestiği bir dönüm noktasında geldi.
İran genelinde 28 Aralık 2025 tarihinde ekonomik zorluklar ve yerel para birimi olan riyalin dramatik değer kaybıyla başlayan gösteriler, kısa sürede rejim karşıtı geniş çaplı bir harekete dönüştü. Riyalin bir Amerikan birimi karşısında 1.4 milyon seviyelerine gerilemesiyle patlak veren bu toplumsal öfke, otoriter yönetimin interneti tamamen karartmasıyla yeni bir evreye girdi. Perşembe gününden bu yana ülkede mobil ve sabit hatlar üzerinden internet erişimi neredeyse sıfıra indirilmiş durumda. Donald Trump, Musk’ın sahip olduğu Starlink teknolojisinin bu tür sansür ve karartma çabalarını aşmak için benzersiz bir çözüm sunduğunu belirterek, “O bu işlerde çok başarılı, gerçekten çok iyi bir şirketi var” sözleriyle SpaceX’in stratejik önemine dikkat çekti.
Sınırları Aşan Teknoloji ve Küresel Diplomasi Hamlesi
Starlink’in kriz bölgelerindeki etkinliği aslında yeni bir durum değil; zira Musk’ın uydu takımı daha önce Ukrayna’da ve İran’daki 2022 protestolarında da hayati bir rol üstlenmişti. 9 Ocak 2026 itibarıyla Musk’ın gizlice aktivasyon sinyali gönderdiği ve kaçak yollarla ülkeye sokulan terminaller aracılığıyla sınırlı bir iletişimin başladığı yönünde bilgiler geliyordu. Trump’ın bu durumu resmi bir diplomasi seviyesine taşıma kararı, Starlink’in artık sadece ticari bir proje değil, aynı zamanda Amerika’nın dış politika enstrümanlarından biri haline geldiğini kanıtlıyor. Özellikle Savunma Bakanı Pete Hegseth’in bugün Teksas’taki bir SpaceX tesisini ziyaret etmesi, hükümet ile teknoloji devinin otonom sistemler ve küresel iletişim ağları üzerindeki iş birliğinin ne kadar derinleştiğini gösteriyor.
Donald Trump ve Elon Musk arasındaki ilişki, geçtiğimiz yıl yaşanan sert bütçe tartışmalarına ve Musk’ın hükümet görevinden ayrılmasına rağmen, bu ay Mar-a-Lago’da gerçekleşen akşam yemeğiyle yeniden ısınmış görünüyor. İkili arasındaki bu stratejik buzların erimesi, İran gibi kapalı toplumların dijital duvarlarını yıkmak için gereken siyasi ve teknik iradeyi bir araya getiriyor. Hak örgütleri, internetin karartıldığı bu son birkaç günde 500’den fazla insanın hayatını kaybettiğini, bazı raporların ise ölü sayısının binlerce olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor. Bu trajik tablo, Starlink’in İran sahasındaki varlığını bir lüksten ziyade, sivil ölümlerini dünyaya duyurmak için insani bir zorunluluk haline getiriyor.
Uluslararası gözlemciler ve insan hakları kuruluşları, İran hükümetinin internet kesintisini “bir katliamı gizleme örtüsü” olarak kullandığı konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. Haber akışının kesilmesiyle birlikte güvenlik güçlerinin protestoculara karşı gerçek mermi kullandığına dair doğrulanmamış videoların ancak Starlink üzerinden sızabildiği ifade ediliyor. Trump’ın “İran hiç olmadığı kadar özgürlüğe bakıyor” şeklindeki mesajı, Musk’ın gökyüzündeki binlerce uydusundan gelecek sinyallerle desteklendiğinde, Tahran yönetiminin uyguladığı dijital blokajın geçerliliğini yitirmesi bekleniyor. Bu teknolojik meydan okuma, aynı zamanda otoriter rejimlerin modern dünyada bilgiyi hapsetme gücünün sınırlarını da test ediyor.
Elon Musk ve SpaceX henüz resmi bir açıklama yapmamış olsa da, Musk’ın geçmişteki özgürlükçü duruşu ve Trump yönetimiyle yeniden kurduğu güçlü bağlar, Starlink terminallerinin İran semalarında daha aktif bir şekilde parlayacağının işareti olarak görülüyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin en üst düzey yetkililerinin SpaceX tesislerini ziyaret etmesi ve stratejik seçeneklerin masada olması, önümüzdeki günlerde İran semalarında Starlink sinyallerinin hiç olmadığı kadar güçlü hissedileceğini gösteriyor. Bu süreç, hem teknolojinin diplomatik bir kalkan olarak kullanımında yeni bir sayfa açacak hem de İran halkının sesini dünyaya duyurmasında en büyük umudu olacak.
Analist Notu: İnternet özgürlüğü, modern diplomaside artık tanklar ve uçaklar kadar etkili bir güç unsuru haline gelmiştir. Starlink, fiziksel sınırları anlamsız kılan yapısıyla bu gücün merkezinde yer alıyor.
Leave a Reply