Yapay zekâ destekli trafik denetimleri Avrupa’da hızla yayılırken, Yunanistan’dan gelen son veriler bu dönüşümün ne kadar sert olabileceğini gözler önüne seriyor. Atina’da sessiz sedasız başlatılan bir pilot uygulama kapsamında devreye alınan yapay zekâ kameraları, yalnızca dört gün içinde binlerce sürücüyü kural ihlali yaparken tespit etti. Merkez noktalara yerleştirilen sekiz kameradan biri, tek başına 1.000’den fazla ceza yazılmasına neden oldu. Toplamda ise yaklaşık 2.500 ciddi ihlal kayda geçti. Bu tablo, trafik kurallarına uyum konusundaki kronik sorunları net biçimde ortaya koyuyor.
Yunan makamları, insan gücüne dayalı denetimlerin yetersiz kaldığı noktalarda daha verimli ve kesintisiz bir çözüm olarak yapay zekâ kameralarını devreye almayı tercih etti. Pilot uygulama süresince elde edilen rakamlar, sistemin ne kadar kapsamlı çalıştığını gösteriyor. Ancak eleştiriler de gecikmedi. Bazı sürücüler, en ufak ihlalin bile tespit edilmesinin, neredeyse herkesin potansiyel suçlu gibi görünmesine yol açabileceğini savunuyor.
Atina’daki pilot uygulama neyi ortaya koydu?
Bu yeni nesil kameralar yalnızca hız ihlallerini veya kırmızı ışıkta geçişleri izlemekle sınırlı değil. Emniyet kemeri takmayan sürücüler, direksiyon başında cep telefonu kullananlar ve acil durum şeritlerini ihlal eden araçlar da sistem tarafından otomatik olarak tespit ediliyor. Her ihlal anında zaman damgalı video ve fotoğraf kaydı alınıyor ve bu veriler şifrelenerek delil bütünlüğü korunuyor. Ceza kesme sürecinde trafik polisinin durdurmasına gerek kalmıyor; sürücülere kısa mesaj, e-posta veya devlet portalı üzerinden dijital bildirim gönderiliyor. İtiraz hakkı bulunmasına rağmen, net video kayıtları çoğu durumda tartışmaya alan bırakmıyor.
Pilot sürecin en çarpıcı noktası Syngrou Bulvarı oldu. Atina’yı Pire Limanı’na bağlayan bu yoğun arterde yer alan tek bir kamera, dört gün içinde 1.000’in üzerinde ihlal tespit ederek toplam cezaların neredeyse yarısını oluşturdu. Diğer noktalarda da tablo farklı değildi. Agia Paraskevi’deki Mesogeion ve Halandriou kavşağında yüzlerce sürücü kırmızı ışık ihlali yaparken yakalandı. Kalithea’daki Vouliagmenis Caddesi ile Tinou Sokağı kesişiminde de benzer sayılar ortaya çıktı. Bu durum, sorunun belirli bir bölgeye özgü olmadığını, genel bir trafik kültürü problemine işaret ettiğini gösteriyor.
Cezaların maddi boyutu da dikkat çekici. Emniyet kemeri takmamak veya telefonla araç kullanmak 350 euroya kadar ceza anlamına gelirken, hız ihlalleri 150 ila 750 euro arasında değişen bedellerle karşılık buluyor. Yapılan hesaplamalara göre tek bir yapay zekâ kamerası, yalnızca birkaç gün içinde yüz binlerce euro ceza geliri oluşturabiliyor. Bu rakamlar, sistemin caydırıcılığından çok gelir potansiyelinin tartışılmasına yol açsa da devlet cephesinden yapılan açıklamalar farklı bir çerçeve çiziyor.
Yunanistan Dijital Yönetişim Bakanı Dimitris Papastergiou, amaçlarının cezalandırmak değil, trafik kazalarını ve can kayıplarını azaltmak olduğunu vurguluyor. Kuralların herkes için eşit şekilde uygulandığını ve modern yöntemlerle denetlendiğini göstermek istediklerini belirtiyor. Pilot uygulamanın ardından hükümet, ülke genelinde 2.000 sabit yapay zekâ kamerası ve toplu taşıma araçlarına monte edilecek 500 mobil üniteyle sistemi genişletmeyi planlıyor. Bu mobil kameralar özellikle otobüs şeritlerinin izinsiz kullanımını denetleyecek.
Yunanistan bu alanda yalnız değil. Birleşik Krallık’tan Almanya’ya, Fransa’dan Japonya’ya kadar pek çok ülkede yapay zekâ tabanlı trafik denetimleri aktif olarak kullanılıyor. Görünen o ki Avrupa yollarında sürücüleri bekleyen yeni dönem, her hareketin dijital olarak izlendiği ve anında kayda alındığı bir düzen olacak.
Leave a Reply